در صفحهآرایی کتاب فارسی، فقط انتخاب فونت و سایز کافی نیست. یک Paragraph Style حرفهای باید بتواند بهصورت هوشمند با اعداد، کلمات انگلیسی، گیومهها، پاورقیها و نشانههای خاص برخورد کند. اینجاست که ترکیب Paragraph Style با GREP Style تبدیل به یک ابزار قدرتمند میشود.
اگر هنوز با GREP آشنا نیستید، بهتر است ابتدا مقاله «GREP در ایندیزاین چیست و چه کمکی به صفحهآرایی حرفهای میکند» را بخوانید، چون در اینجا از همان قابلیت بهصورت پیشرفته استفاده میکنیم.
هدف ما در این استایل چیست؟
میخواهیم یک Paragraph Style بسازیم که:
متن فارسی اصلی را بهدرستی نمایش دهد.
اعداد داخل متن را بهصورت خودکار استایلدهی کند.
کلمات انگلیسی فونت جداگانه بگیرند.
نقلقولها داخل گیومه متمایز شوند.
شمارههای ارجاع پاورقی ظاهر استاندارد داشته باشند.
همهی این موارد بدون هیچ ویرایش دستی انجام شود.
۱. ساخت Paragraph Style پایه
یک پاراگراف از متن اصلی کتاب را انتخاب کنید.
پنل Paragraph Styles را باز کنید.
روی New Paragraph Style کلیک کنید.
نام پیشنهادی:
Body Text – Persian Book
تنظیمات پایهی پیشنهادی:
فونت فارسی اصلی (مثلاً نازنین یا لوتوس)
اندازه متن: معمولاً بین ۱۰ تا ۱۲ پوینت (بسته به فونت)
Leading: حدود ۱۴ تا ۱۶ پوینت
Direction: Right-to-Left
۲. ساخت Character Styleهای کمکی
قبل از اضافه کردن GREP Styleها، این Character Styleها را بسازید:
Numbers Style → برای اعداد داخل متن
English Words → برای کلمات انگلیسی
Quote Style → برای متن داخل گیومه
Footnote Ref → برای شماره ارجاع پاورقی
۳. اضافه کردن GREP Styleها به Paragraph Style
حالا وارد تنظیمات Paragraph Style شوید و در بخش GREP Style، برای هر مورد یک قانون اضافه کنید.
اعداد داخل متن
الگوی GREP:
\d+
Character Style: Numbers Style
این کار باعث میشود همه اعداد متن بدون دخالت دستی، استایل جدا بگیرند.
کلمات انگلیسی داخل متن فارسی
الگوی GREP:
\b[A-Za-z]+\b
Character Style: English Words
متن داخل گیومه فارسی
الگوی GREP:
«[^»]+»
Character Style: Quote Style
شماره ارجاع پاورقی
الگوی GREP:
~F
Character Style: Footnote Ref
۴. نتیجه این تنظیمات چیست؟
بعد از اعمال این Paragraph Style:
اعداد بهصورت خودکار استایل میگیرند
کلمات انگلیسی فونت مناسب پیدا میکنند
نقلقولها از متن اصلی متمایز میشوند
شمارههای پاورقی ظاهر استاندارد دارند
و اگر متن ویرایش شود، همهی این موارد خودکار بهروزرسانی میشوند.
اینجا دقیقاً همان جایی است که GREP Style میدرخشد؛
GREP دیگر فقط ابزار جستجو نیست، بلکه موتور هوشمند استایلدهی متن است.
برای دیدن الگوهای بیشتر، مقاله
«۱۰ کد GREP پرکاربرد در InDesign»
میتواند مکمل بسیار خوبی برای این تنظیمات باشد.
نحوه اضافه کردن کاراکتراستایل در بخش گرپ استایل پنل پاراگراف استایل
نحوه اضافه کردن کد گرپ (میتوانید کدها را تایپ کنید یا از نوار بازشونده کد مورد نظر را انتخاب کنید)
چرا این روش برای کتاب فارسی ضروری است؟
در کتابهای فارسی معمولاً با این موارد سروکار داریم:
ترکیب متن فارسی و انگلیسی
تعداد زیاد اعداد در متن
ارجاعات و پاورقیها
نقلقولها و توضیحات داخل پرانتز
بدون Paragraph Style هوشمند، کنترل این موارد در پروژههای چندصدصفحهای تقریباً غیرممکن است.
جمعبندی
ساخت یک Paragraph Style حرفهای مخصوص متن فارسی همراه با GREP Styleها باعث میشود:
سرعت صفحهآرایی چند برابر شود.
یکدستی تایپوگرافی در کل کتاب حفظ شود.
خطاهای انسانی به حداقل برسد.
این دقیقاً تفاوت بین صفحهآرایی معمولی و صفحهآرایی حرفهای در پروژههای نشر است.
